Stichting Perfect Fungi Europe - P.O. Box 416 - 6700 AK - Wageningen - The
Netherlands
Hoofdstuk 12: GESCHIEDENIS VAN PSILOCYBE [STROPHARIA]
CUBENSIS
Voordat we de boeiende historie van deze entheogene
paddestoel, en vooral de geschiedenis van zijn dubbele
Latijnse naam, behandelen is het wellicht leerzaam om iets te
vertellen over de praktijk van de mycologie of
paddestoelenkunde. In zijn boek TIHKAL geeft de Amerikaanse
scheikundige Alexander Shulgin daar een verhelderend beeld
van:
"There are cliques, there are schools, there are societies,
there are total philosophies that are convinced that they are
completely right, and that all the others are completely
wrong.
'This species must be moved to that genus, in yonder
family, as noted in my most recent publication in Applied
Mycologia Today.'
'But, dr. Rasputin, you already have tenure at the
University, so let me use this genus for the title of an
article in my new journal, Amanita Northwestica, and I will
make you an Associate Editor. But will you drop your
insistence for the renaming of the Pholiota group?'
'Yes, but you must allow me to identify this group as a
new subspecies.'
'But dr. Sangfroid would object to that.'
'Probably he would, but I hold dr. Goodheart to be the
defining authority.' 'Oh really? Come to think of it, I'm not
sure I have an editorial opening available at the moment.
In short, classification of these organisms has been a
nightmare for many years and will, without doubt, remain a
nightmare for many years to come. There is no right way. There
is not even a currently accepted way."
Bij paddestoel waarvan je hier de kweektechniek voor je hebt
is de naam op soortgelijke wijze tot stand gekomen. In de
Westerse literatuur is hij voor het eerst beschreven door de
onderzoeker Earle. Hij trof hem aan in Cuba in 1904. Hij
publiceerde hier evenwel pas twee jaar later over in het
weinig gelezen blad Informe anual. Estecion central agronomica
de Cuba. Als gevolg hiervan dacht een aantal andere mycologen
dat zij de ontdekkers ervan waren.
Zo werd in 1907 de soort aangetroffen in Vietnam en kreeg daar
de naam Naematoloma caerulescens. En in 1941, toen de
paddestoel werd verzameld in Florida, werd hij Stropharia
cyanescens gedoopt. 'Stropharia' is Grieks voor zwaardriem,
hetgeen verwijst naar de ring die vaak om de steel zit. Na de
Tweede Wereldoorlog deed de mycoloog Rolf Singer onderzoek
naar de taxonomie van het geslacht Stropharia en bracht hij
deze soort onder in het geslacht Psilocybe. Singer deed dit op
grond van de aanwezigheid van bepaalde steriele cellen op de
sporendragers, de blauwverkleuring van de steel en het feit
dat het vruchtvlees entheogene tryptamines bevat. Vanaf die
tijd wordt de paddestoel in de Amerikaanse literatuur meestal
aangeduid met Psilocybe cubensis.
Geheiligde koeievlaai
Veel, meest Europese, mycologen zijn het hier niet mee eens.
Zij zien veel meer karakteristieken die deze paddestoel bij de
Stropharia's doen horen. Zowel qua uiterlijk als qua
kweekmethode lijkt de Stropharia cubensis veel meer op de
consumptie-paddestoel Stropharia rugoso-annulata (in het
Nederlands: Elfenbrood) en op de in Europa algemeen
voorkomende graspaddestoelen Stropharia aeruginosa,
Stropharia
merdaria en Stropharia semiglobata dan op willekeurig welke
Psilocybe.
Ook de aanwezigheid van psycho-actieve tryptamines is
geen reden om Stropharia cubensis bij de psilocybe's in te
delen, want deze alkaloiden zijn inmiddels ook in vele andere
paddestoelen aangetroffen. Ze blijken bovendien niet in alle
soorten kaalkopjes voor te komen. Daarnaast zijn er ook vele
soorten psilocybes die deze stoffen niet bevatten. Overigens
zijn er nog oudere namen dan die van Earle: di-shi-tho-le-
rra-ja' betekent in de Middenamerikaanse Mazatec-taal 'Heilige
Paddestoel van de Koeievlaai'. Deze benaming wordt al eeuwen
door deze indiaanse volkeren gebruikt.
Zwavelkoppen
Het gebekvecht over de juiste taxonomie van deze magische
paddestoel is nog lang niet ten einde. In het omvangrijke Overzicht van Paddestoelen in Nederland, dat in 1995 door de
Nederlandse Mycologische Vereniging is samengesteld, wordt
voorgesteld om alle Stropharia's maar bij de kaalkopjes in te
delen, samen met onder meer (giftige) zwavelkoppen. Dit maakt
de situatie niet eenvoudiger. Hoewel we er zelf van overtuigd
zijn dat de naam Stropharia cyanescens - blauwverkleurende
paddestoel met soms een ring om de steel - de beste naam is,
hebben we de situatie niet nodeloos willen compliceren. Om
toch binnen de mycologische naamgeving te blijven, wordt de
paddestoel in deze handleiding Psilocybe [Stropharia]
cubensis
genoemd.
Terug naar de Kweekhandleiding Door naar het volgende hoofdstuk
