Stichting Perfect Fungi Europe - P.O. Box 416 - 6700 AK - Wageningen - The
Netherlands
Overgenomen uit:
    PAN (Psycho Actief Netwerk), 1996
WE'RE NOT DROPPING OUT, WE'RE INFILTRATING AND TAKING OVER -
psychedelische revolutie in de aanbieding
Je zou kunnen zeggen dat het bezoek van Terrence McKenna aan
Nederland een keerpunt markeert in het gebruik van
geestverruimende paddestoelen. Tot die tijd was de
psilocybine-houdende zwam slechts bij een beperkte groep
liefhebbers bekend. Een enkele pionier werkte in stilte als
hobbykweker en verspreidde in kleine kring paddestoelen van de
tot dan toe vooral in Amerika populaire soort Psilocybe
cubensis.
Voor het overige was de psychedelische paddestoel
voornamelijk bekend bij een kleine groep kenners, die in de
herfst de weilanden introkken op zoek naar vooral kaalkopjes.
Voor een groep minder bevoorrechte jonge Britten en Ieren bood
de regentijd een gelegenheid als archaisch verzamelaar een
zakcentje bij te verdienen. Via deze Brits-Ierse connectie
verschijnen van oudsher rond de herftsperiodes 'liberty caps'
(kaalkopjes) op de markt. Heel af en toe dook er eens een
partijtje van een exotische bestemming meegesmokkelde
ongeidentificeerde psilo's op.
Op het moment van McKenna's bezoek telde Nederland nog maar
een verkooppunt waar natuurlijke psychedelica over de toonbank
gingen, het hoofdstedelijke Conscious Dreams. Vandaag de dag
heeft elke middelgrote provinciestad zo'n beetje z'n eigen
'smart shop'. Geruime tijd werd de in de opiumwet niet met
name genoemde paddestoel (de werkzame stoffen zijn wel
opgenomen) ongemoeid gelaten door een besluiteloze overheid.
Hoewel er een precedent was waarbij het tot een veroordeling
kwam, had het recente Qat-debacle de overheid kennelijk
kopschuw gemaakt. Een solo-actie van een locaal politiebureau
leidde tot een eenmalige inbeslagname van de
paddestoelenvoorraad bij Conscious Dreams. Men kwam er niet
uit. Eerst heette het dat slechts verse paddestoelen verkocht
mochten worden; onduidelijk was of gedroogde exemplaren door
hun hogere concentratie van actieve bestanddelen als preparaat
moesten worden beschouwd, in welk geval een verbod van kracht
zou zijn. Nu de beslissing hierover in de lucht is blijven
hangen, zijn de winkeltjes inmiddels weer overgegaan tot de
verkoop van gedroogde exemplaren, nu sporadisch ook van andere
soorten, zoals de zeer sterke Panaeolus cyanescens, die al 'de
Balinees' is gedoopt. Er worden ambachtelijke a la
ferme-producten als paddestoelenhoning vervaardigd, en een
standje waar paddestoelenthee wordt geschonken mag
tegenwoordig op geen enkele houseparty meer ontbreken. Enige
tijd was er zelfs een koeriersdienst actief die paddestoelen
aan huis bezorgde. Vanaf begin 1995 verscheen de eerste
kweekkit op de markt, die voor rond de florin 100,- een opbrengst
van 250 verse grammen in het vooruitzicht stelde. En hoewel
ook bij de daaropvolgende kits niet altijd het voorgespiegelde
gewicht werd gehaald, was je altijd nog goedkoper uit dan bij
de winkels, waar 3 gram gedroogd je florin 25,- kost. De
dollartekens in de advertentie van de firma Easy Grow spreken
boekdelen over de vlucht die de psychedelica-hausse heeft
genomen. Met ruggesteun van de populaire media is inmiddels
een ware rage ontketend, die zich vooral binnen de
housecultuur manifesteert. En er zijn waarachtig ook erkende
cultuurdragers involved, zoals prozac-kampioene Emma Brunt,
die in het Parool verslag deed van de onbehagelijke gevoelens
die haar bevingen toen ze 'op de Balinese zat'.
Bij alle commotie is het niet waarschijnlijk dat gebruik en
productie van nederpsilo eenzelfde vlucht zal nemen als bij
nederwiet. Door de aard van het middel en de sterk aan
noviteitenkoorts onderhevige gebruikersgroep lijkt een nog
verdere expansie van de paddestoelenmarkt er niet in te
zitten.
Kosmische Commotie
Aan de onzichtbare kant van het myco-sociale spectrum streven
andere krachten geheel eigen doeleinden na. Zuidamerikaanse
sjamanen komen over om hier te onderrichten, te healen en oude
tradities in ere te herstellen. Hobbyisten bestrijden in
omgebouwde badkamers de micro-organismes die hun mycelium
bedreigen en wisselen met collega's nieuwe varieteiten en tips
uit. Is het goede substraat voor kaalkopjes al gevonden? Moet
de deklaag bij de tampanensis steriel of gepasteuriseerd?
Sommige badkamer-mycofielen ontwikkelen zich tot
'wildkwekers', die op verschillende plaatsen in Nederland al
guerillaplantages van de op houtsnippers groeiende varianten
van de Psilocybe cyanescens hebben aangelegd. Zo hopen zij van
deze bijzonder sterke soort een algemeen voorkomende
verschijning te maken zodat de oplettende vorser er zonder
tussenkomst van profane handelaren over kan beschikken. En na
Canada met z'n Fane of the Psilocybe Mushroom Association kent
ook Nederland nu een religieuze groepering die de
psilocybepaddestoel als sacrament beschouwt; de Heilige Kerk
van Kosmische Commotie, een genootschap dat blijkens z'n
statuten humor en 'guerilla aanplant in Bos en Park' tot
geloofsartikelen maakt.
Basiomyceten
Of dit alles betekent dat er een psychedelische revolutie aan
de gang is? In ieder geval is zeker dat op dit moment meer
mensen in Nederland kennis hebben gemaakt met psychedelische
paddestoelen dan ooit tevoren het geval was. De nieuwe
gebruikers moeten zoals gezegd vooral gezocht worden in de
housecultuur. Een deel van die cultuur, de psychedelische
underground van de housescene, laat zich inspireren door het
psychedelische erfgoed van de jaren zestig. Peace, love and
unity zijn weer termen die zonder cynisme kunnen worden
vernomen in opvallend jeugdige kringen. Daarnaast hebben het
eveneens in de jaren zestig wortelende eco-bewustzijn en de
verbondenheid met primitieve culturen zich verdiept, en
daarmee de link met de natuurlijke psychedelica versterkt.
Maar de popularisatie van psychedelische middelen beperkt zich
zeker niet tot die uithoek van de ravecultuur. Doorgaans
zonder de idealistische ondertoon van de underground neemt ook
in de massastromingen het gebruik van psychedelische middelen
epidemische vormen aan. Hoewel het deelnemen aan festiviteiten
een buitengewoon verrijkende ervaring kan zijn, is de
chaotische en anonieme sfeer van zo'n mega-party in een
sporthal bepaald niet de ideale setting voor een heilzame
psilocybinetrip. Het lijkt er evenwel op dat de meeste
gebruikers zich goed bewust zijn van de risico's; doorgaans
gaat men een dosis van 3 gram (of 30 gram vers) gedroogde
paddo's, zoals de eerbiedwaardige basiomyceten in de volksmond
worden genoemd, niet teboven.
Mexicanus
In de verreweg de meeste gevallen gaat het om de Psilocybe
cubensis, de soort die door de kweekhandleiding van McKenna
gepopulariseerd is. De handel heeft deze soort de fantasienaam
'de Mexicaanse' gegeven, en zelfs duikt in advertenties de
potjeslatijnse benaming psilocybe 'mexicanus' op. Het is de
makkelijkst te kweken soort en bovendien de grootste. Als
nadeel geldt dat bij de cubensis de concentratie psilocybine
en psilocine niet uniform is. Zelfs exemplaren uit een kweek
afkomstig kunnen een verschil in werkzame stoffen vertonen dat
met een factor 4 uiteen kan lopen. De 'bijsluiter', die het
product in de betere smart shop begeleidt, vermeldt dat 3 gram
goed is voor een 'stevige' trip. De kwalificatie 'stevig' is
vermoedelijk gerelateerd aan het verantwoordelijkheidsgevoel
van de verkoper, dan wel ontleend aan diens eigen ervaringen
met het middel. Hoe het ook zij, naar veler ervaring is
genoemde dosis eigenlijk te laag om het volledig rendement uit
deze wonderbaarlijke ervaring te halen, zeker wanneer je
bedenkt hoe groot de schommelingen in het gehalte aan werkzame
stoffen kunnen zijn. Velen gebruiken de paddestoel in
hoeveelheden tot de 3 grams grens dan ook als recreatief
middel, niet wezenlijk verschillend van de manier waarop
alcohol of wiet wordt geconsumeerd. Met een dergelijke dosis
kan je de zaak nog redelijk in de hand houden en is het
heerlijk zappen voor de buis, ook onder moderne 'psychonauten'
een populair tijdverdrijf. Datgene waardoor dit middel het
mogelijk maakt boven ons benauwde 'zelf' en onze ingesleten
gedragspatronen uit te stijgen komt daardoor niet echt aan het
licht.
Noodzaak
Om het potentieel van het 'vlees der goden' tot volle
ontplooiing te laten komen is het aan te raden een hogere
dosering te hanteren dan de gewoonlijk als maximum aanbevolen
3 gram. Het probleem met een natuurproduct is dat de
concentratie werkzame stoffen sterk kan varieren. Daar komt
bij dat de bewaartijd en -wijze een rol belangrijke rol speelt
bij de conservering. Mits luchtdicht verpakt in een
diepvriezer is de gedroogde paddestoel jarenlang houdbaar
zonder z'n kracht te verliezen. In een ijskast zal de
stabiliteit ongeveer een jaar behouden blijven. De volgende
gewichtsaanduidingen hebben betrekking op droog gewicht. In
het geval van de cubensis zou bij een gemiddelde tot hoge
concentratie psilocybine 5 gram een bruikbare dosis zijn. Dat
stemt overeen met ongeveer 3 gram van de Psilocybe cyanescens
(en haar ondersoorten azuerscens en -bohemica),
3,5 gram voor de kaalkopjes en Panaeolus cyanescens (de
'Balinese'). Overigens moet bij de aanbevolen doseringen
worden aangetekend dat deze gelden bij een lichaamsgewicht van
tachtig kilo. Bij een lager lichaamsgewicht moet de dosis dus
overeenkomstig dit verschil worden berekend.
Respect
Essentieel in een niet-recreatieve paddestoelensessie is een
gevoel van noodzaak om het middel te nemen. Niet voor niets is
in de Mexicaanse curandero-traditie de paddestoel vooral een
bondgenoot die wordt aangeroepen om bij problemen te
assisteren. Verdriet of onvrede, maar ook het verlangen naar
inzichten en geheimen kunnen gegronde redenen zijn om te
besluiten een psylocibinetrip te maken. Om de ernst van je
voornemen te onderstrepen en respect voor de paddestoel te
tonen, maar ook om de werking te potentieren, is het aan te
raden je enige tijd voor het innemen van voedsel te onthouden.
Het is niet van belang of je werkelijk gelooft dat de
paddestoel een entiteit is die je respect verdient, het blijkt
in de praktijk van de buitennissige psychedelische realiteit
nu eenmaal de meest pragmatische manier van omgang met het
middel. Bovendien verschaft een bewuste, geconcentreerde en
bescheiden houding tegenover de paddestoel een gevoel van
bescherming wanneer het psychedelisch pantheon zich wat al te
bizar ontvouwt.
De ander
Een van de meest opmerkelijke fenomenen van de psilocybineroes
is dat van 'de ander', de veronderstelde entiteit die zich
middels deze hogere zwammen manifesteert en waarover McKenna
in zijn boeken uitputtend speculeert. Deze 'ander' is volgens
McKenna in twee vormen vertegenwoordigd; de een noemt hij de
Gaian Mind, de 'ander' is een niet te benoemen buitenaardse
levensvorm. Uit mij bekende getuigenissen en eigen ervaring
zijn deze twee entiteiten niet naar voren gekomen. Wel werd
sterk de aanwezigheid van een als intelligent ervaren entiteit
gevoeld, die sterk tot communicatie geneigd is en zich
buitengewoon grillig en speels gedraagt. Bovendien vertonen de
verschillende soorten duidelijk te onderscheiden eigen
'karaktertrekken', die mogelijk samenhangen met subtiele
verschillen in samenstelling of, zoals anderen menen, kunnen
worden verklaard met het concept van de plantspirit. Het is
eveneens goed denkbaar dat de intelligentie die wij menen waar
te nemen een zelfstandig opererend deel van ons
onderbewustzijn is. Ook als we de exacte aard of zelfs het
werkelijkheidsgehalte van deze entiteit in het midden laten,
blijkt dat het als werkmodel veronderstellen van een
dergelijke zelfstandige entiteit tot vruchtbare resultaten
leidt bij het niet-recreatief gebruiken van psychedelische
paddestoelen.
Stuurprogramma's
De gewaarwordingen die de psychedelische paddestoelen teweeg
brengen suggereren, om het voorzichtig uit te drukken, dat een
heel ander model van de werkelijkheid dan de gangbare denkbaar
is. Ze verzekeren ons dat er zintuigen bestaan waar wij nog
geen werkelijkheid voor ontwikkeld hebben. Als er echter iets
is dat de psychedelische paddestoelen niet zijn is het
amusement. Het is waar dat ze ons ongeevenaarde humor en de
misschien wel grootst denkbare extase kunnen schenken. Maar
dat is lang niet alles. De intensiteit van de ervaring kan ook
beangstigende dimensies aannemen. Zo kan het voorkomen dat de
paddestoel je met zo'n overweldigende kracht overspoelt dat je
vol angst begint te vermoeden dat je naar lichaam en ziel
definitief en onherstelbaar gedesintegreerd bent. Andere keren
onderwerpt het de gebruiker aan een medogenloze
integriteitstest. Het is alsof het middel niet verdraagt dat
wij onszelf voor de gek houden, angsten aanpraten, oude
drama's naspelen of fossiele trauma's koesteren. Of we willen
of niet, we moeten de wezenlijk geautomatiseerde en
geconditioneerde aard van wat wij als ons wezen beschouwen
onder ogen zien. Dat kan voor soms dramatisch uitpakken. We
hebben ons ingegraven in onze zogenaamde zekerheden en hebben
er absoluut geen besef van hoe ons onderbewustzijn als een
computer om prioriteit strijdende stuurprogrammaatjes
afdraait. Vrijwel al ons handelen - en zeker het handelen dat
tot onze onvredes leidt - berust op geheugenroutines zonder
enig bewustijn. Dit soort inzichten kunnen grote weerstanden
en daarmee angsten opwekken bij iemand die bij het zien van
zijn persoonlijke beerput liever alles bij het oude houdt. De
bad trip is dan ook niets anders dan paniek over het
onvermogen de eigen angsten onder ogen te zien, waardoor de
uiteindelijk relatief onbenullige oorzaken van deze angsten
buiten het bereik van de waarneming blijven. Het is niet
ongebruikelijk dat zich in een latere fase van de trip, vooral
in respons op bewuste ademhaling, Kundaliniverschijnselen
voordoen.
Morning after
Hoewel iedere paddestoelengebruiker incidenteel weleens een
beklemmende trip meemaakt, is het verantwoord te zeggen dat
voor niet-geesteszieke mensen met ook maar een spoortje
integriteit en vermogen tot overgave doordacht gebruik van
deze middelen in een verantwoorde setting verre is te
verkiezen boven intreden bij een secte of jarenlang
psychiatersbezoek. Waar een leven cursushoppen op de New Age
markt doorgaans zonder vrucht blijft, kan de transformerende
werking van de psychedelische paddestoelen al na een enkele
keer gebruiken voelbaar zijn. Dit is niet de zoveelste
zinledige kijkvacantie op een onbetaalbaar exotisch strand, we
nemen van dit avontuur iets mee naar huis, naar ons eigenlijke
huis, ons eigen hoofd. Deze reis is in staat blijvende
veranderingen teweeg te brengen, ook in de fysieke wereld van
de morning after. Wanneer we bewust omgaan met dit middel om
onze menselijke rijkdom tot ontwikkeling te brengen, zien we
hoe niet meer relevante 'gewoontecircuits' spontaan
kortsluiten en ruimte vrijmaken voor nieuwe verbindingen.
Daarnaast laten de psychedelische paddestoelen ons achter met
een diepgevoeld ontzag voor de onpeilbare rijkdom van het
leven in de breedste zin. Iedereen die deze ervaring meemaakt
weet dat die voorbij begrippen als 'hallucinatie' of
'waanvoorstelling' gaat - als wij ueberhaupt al over een helder
beeld van deze begrippen beschikken.
Final frontier
Of we nu cynicus zijn of godslasteraar, als de
psilocybemolecuul de serotinine-receptors van de hersens is
gepasseerd kunnen we niet anders dan beamen dat we hier op een
authentieke werkelijkheid stuiten die niet te verklaren of weg
te redeneren is. Laten we space maar vergeten, hier in ons
eigen hoofd ligt de final frontier die ons nog rest nu we de
hele fysieke planeet hebben onderworpen en in kaart gebracht.
Deze (en andere!) middelen brengen ons een gevoel dat in de
essentie van alle grote religies te vinden is, een
onvoorwaardelijk ervaren van een liefde die groter is dan wij
voor mogelijk hielden. Toegegeven, de wereldreligies en de
grote politieke systemen na hen hebben er alles aan gedaan ons
wars te maken van welke waarde dan ook maar. We zijn cynisch
en wachten gelaten af tot de specialisten ons komen vertellen
wat we mogen vinden. Met de psychedelica hebben wij een
machtig middel in handen om ons op eigen kracht en zonder enig
gedweep of bijgeloof te ontdoen van onvrij gedrag en ons te
herorienteren op onze menselijke essentie.
Enkele tips voor een verantwoord paddestoelengebruik:
*     Zorg ervoor dat je niet gestoord kunt worden door
de
      buitenwereld. Sluit de telefoon voor een uur of
6 af en
      zorg dat je geen (onverwacht) bezoek
krijgt.
*     Neem de paddestoelen bij voorkeur in een
grotendeels
      verduisterde en warme(!) ruimte, om
overbodige
      zintuiglijke afleiding te vermijden.
*     Als je voor het eerst paddestoelen neemt, zorg dan dat
er
      iemand bij je is, bij voorkeur iemand met
ervaring met
      het middel, om je bij te staan als je het
moeilijk
      krijgt.
*     Zorg dat je een voldoende hoge dosering krijgt. Van
de
      algemeen verkrijgbare Psilocybe
cubensis ("de
      Mexicaanse") is vijf gram gedroogd een goede
dosis, van
      het puntige kaalkopje 3,5 en van Psilocybe
cyanescens 3
      gram.
*     Zorg dat je ergens zacht en warm kunt liggen. Terug naar het hoofddocument