Stichting Perfect Fungi Europe - P.O. Box 416 - 6700 AK - Wageningen - The
Netherlands
Overgenomen uit: Soft Secrets, december 1996
Twee recente boeken bewijzen het:
DE WILDE PSILO'S RUKKEN OP!
Paddestoel-fans doen er goed aan deze maand wat geld apart te
houden voor de aankoop van nieuwe boeken. In oktober kwam, na
een jaar vertraging, eindelijk een Engelse vertaling op de
markt van Narrenschwaemme, een klassiek boek over entheogene
paddestoelen van de Duitse onderzoeker Jochen Gartz uit 1993.
Dezelfde maand kwam ook 's werelds bekendste
paddestoelenkweker Paul Stamets met een nieuwe uitgave: Psilocybin Mushrooms of the World.
De chemicus en paddestoel-deskundige Gartz is verbonden aan de
universiteit van Leipzig en heeft meer dan twintig jaar
ervaring in het onderzoek naar entheogene middelen. Sinds 1983
specialiseert hij zich in psilocybe-paddestoelen. In het kader
van dit specialisme ontdekte hij in januari 1994 voor het
eerst een entheogene paddestoel in Zuid Afrika: de Psilocybe
natalensis.
De vertaling van zijn bekendste boek heet Magic
Mushrooms
Around the World. Het is de eerste wetenschappelijke uitgave
die uitgebreid aandacht besteedt aan de achtergronden van
Europese entheogene paddestoelen. Daarnaast behandelt de
auteur zaken als het exotisch paddestoel-toerisme in Zuid-
Amerika en Zuidoost-Azie, de geschiedenis van entheogene
paddestoelen in Australie en Japan en de stand van zaken bij
de toepassing van psilocybine in psychotherapie.
Gartz vertelt uitgebreid over de geschiedenis van entheogene
paddestoelen. Zo komen we te weten dat de eerste
gedocumenteerde trip op het puntig kaalkopje (Psilocybe
semilanceata) uit 1799 stamt. In Algerije zijn echter
tienduizend jaar oude rotstekeningen gevonden, waarop deze
paddestoel eveneens een hoofdrol lijkt te spelen.
Het puntig kaalkopje blijkt de meest algemeen
voorkomende
psilocybe paddestoel: hij komt in alle werelddelen voor. In
Nederland lijkt hij zich daarbij op steeds grotere schaal te
verspreiden. Wie deze herfst op de lokaties is geweest die aan
Gartz' beschrijving voldoen, zal tot zijn verbazing hebben
opgemerkt dat het kaalkopje dit jaar bijna overal en wel bij
tienduizenden geplukt kon worden.
De zwam blijkt ook op andere gebieden recordhouder.
Gartz
noemt een Fins exemplaar dat maar liefst 2,37 procent
psilocybine bevatte: bijna vijf maal de kracht van een
'Mexicaanse'. En dat is dan nog maar een van de vier
entheogene alkaloiden die in het zwammetje kunnen worden
aangetroffen.
Toch blijkt het met het gevaar van het
paddestoelen-eten
wel mee te vallen. Gartz noemt een Schots geval waarin iemand
zonder nadelige gevolgen meer dan een kilo kaalkopjes in een
keer had opgegeten. Gartz verluchtigt zijn teksten verder met
originele foto's, zoals die van een kaalkopje dat groeit in
een erlenmeyer. Voor zover ik weet is dit de eerste foto van
een gekweekte kaalkop.
Het boek bevat veel nieuwe informatie en prachtige
illustraties. De schrijfstijl van Gartz is zeer gemakkelijk
leesbaar maar toch exact en wetenschappelijk verantwoord.
Gartz bekritiseert verbodsgeile politici net zo hard als
natuurvernietigende wildplukkers. Dat doet hij op een milde
satirische toon, die je gedurende het hele boek een glimlach
op de lippen tovert.
Het deel over de Europese psilocybe-paddestoelen bevat het
meeste nieuws. Naast de algemeen bekende tripzwammen komen ook
enkele nog nauwelijks beschreven soorten aan bod. Met name de
Conocybe cyanopus en de Pluteus salicinus blijken zeer potent
te zijn: gemiddeld twee keer zo sterk als de in Nederlandse
eco-drugs winkels verkochte 'Mexicaanse' Psilocybe cubensis.
Ronduit spectaculair is de beschrijving van de
Inocybe
aeruginescens, een groen verkleurende vezelkop. Dit
paddestoeltje heeft de bizarre eigenschap dat het altijd
positieve trips in gang zet. Zelfs de mensen die hem per
ongeluk hebben gegeten en dachten een zware vergiftiging
opgelopen te hebben - een wetenschap die de beste garantie is
voor een bad trip - rapporteren extatische ervaringen.
Het heeft er alle schijn van dat de werkzame stof in
deze
zwam een tot nu toe onbekende variant van psilocybine is. De
stof is nog niet geidentificeerd en voorlopig aeruginascine
gedoopt. De Inocybe aeruginascens kan niet worden gekweekt:
hij heeft plantenwortels nodig om te groeien. Desondanks kan
deze zwam in de komende jaren een algemene verschijning
worden, want hij wordt voornamelijk in steden gesignaleerd.
Helaas is deze paddestoel ook de gevaarlijkste psilo
om
door leken gezocht te worden. Vezelkoppen kunnen dodelijk
giftig zijn, en zijn soms alleen door middel van de kleur van
de sporenprint van elkaar te onderscheiden. Het is daarom
jammer dat Gartz geen informatie geeft over giftige zwammen
die op entheogene paddestoelen lijken.
Maar niet getreurd. Over dit onderwerp leert Psilocybin
Mushrooms of the World, het nieuwe boek van de vermaarde
paddestoelenkweker Paul Stamets, je alles wat je weten wilt.
De gevaarlijkste op psilo's gelijkende zwammen worden er
uitgebreid in beschreven. Van Stamets' hand is het
ezelsbruggetje dat paddestoelen die zowel paars-zwarte sporen
als een blauw verkleurend voetje hebben meestal entheogeen
maar elk geval niet giftig zijn. Bruine, oranje en witte
sporen duiden op gevaar. Een blauwe verkleuring op zichzelf
zegt niets.
Het boek is goed bruikbaar als psychonautische
veldgids.
Nauwkeurig beschrijft de auteur de zes belangrijkste milieus
waar psilo's kunnen worden aangetroffen. Hij instrueert de
lezer precies over hoe je naar kleine paddestoelen dient te
zoeken. Wanneer je moet gaan zoeken, welke spullen je mee moet
nemen, hoe je precies moet zoeken - een onderwerp dat ten
onrechte onderbelicht wordt in andere veldgidsen! - en hoe je
paddestoelen plukt en determineert, alles staat er in.
Natuurlijk worden alle bekende psilocybes in het boek vermeld,
veelal vergezeld van kleurenfoto. Meestal wordt ook het
gehalte aan werkzame stoffen in de paddestoel gegeven: het
boek bevat zelfs een hitparade van de twaalf meest potente
psilocybes.
Net als Gartz signaleert Stamets het verschijnsel dat er
steeds meer paddestoelen entheogeen blijken te zijn. Er zijn
er nu al meer dan honderd en elk jaar komen er nieuwe bij. Het
is duidelijk dat de produktie van psilocybine de paddestoelen
evolutionaire voordelen biedt boven niet-entheogene zwammen,
maar deze zijn nog niet allemaal duidelijk.
Psilocybe paddestoelen lijken een bijzondere voorkeur
te
hebben voor steden en ecologisch verstoorde gebieden. Vooral
de allerpotentste onder hen: het puntig kaalkopje, het
blauwverkleurend kaalkopje (Psilocybe cyanescens) en de
Psilocybe azurescens (voorheen Psilocybe astoriensis). Met
name de laatstgenoemde lijkt zich met zijn uitzonderlijk
agressief groeiend mycelium in snel tempo meester te maken van
plekken met veel gesnipperd hout.
Zowel Gartz als Stamets uiten het vermoeden dat het
evolutionaire voordeel van de kampioen-psilo's er in bestaat
dat ze actief door guerillakwekers worden verspreid. Binnen
steden worden ze namelijk vaak het eerst ontdekt in de buurt
van universiteiten, politiebureaus, gerechtshoven en andere
openbare instellingen.
Psilocybin Mushrooms of the World is speciaal voor
psychonauten geschreven. Zeker beginnende 'psilonauten' kunnen
veel hebben aan het hoofdstuk Tips voor Trips. Op belangrijke
vragen als 'Hoe bereid ik me voor', 'Wat is een goede
lokatie', 'Wat is de dosis', 'Wanneer en waar is trippen
gevaarlijk' en 'Wat is het nut van rituelen' geeft Stamets
antwoord als geen ander. Ook een heerlijk recept voor
paddestoelenthee, bedacht door echtgenote Cruz Stamets,
ontbreekt niet.
Beide boeken zijn geschreven door liefhebbers. Ze bewijzen dat
verantwoord en wetenschappelijk onderzoek naar het entheogene
karakter van sommige schimmels alleen kan worden gedaan door
mensen die ze ook gebruiken. Ze bewijzen ook dat psilocybes
nooit uit te roeien zullen zijn, daarvoor zijn ze veel te goed
aangepast aan een menselijke leefomgeving.
Is het toeval dat entheogene paddestoelen floreren
op
plekken waar de mens de andere organismen in snel tempo
uitroeit? Kunnen we van het eten van deze paddestoelen iets
leren? De antwoorden op deze vragen zijn nog onbeantwoord.
Slechts een ding is zeker, en dat is dat ze in elk geval niet
zullen worden beantwoord door paddestoelenhaters en opiumwet-
fundamentalisten.
Iedere wetenschapper, justitie-ambtenaar of politicus
die
het hier niet mee eens is zou deze boeken moeten lezen. De
kans is niet afwezig dat hij of zij psilonaut, guerillakweker
of beide is voordat de boeken uit zijn.
René Rikkelman
Gartz, Jochen: Magic Mushrooms Around the World. A Scientific
Journey Across Cultures and Time - The Case for Challenging
Research and Value Systems (bewerking en vertaling door
Claudia Taake van Narrenschwaemme. Psychotrope Pfilze in Europa
- Herausforderung an Forschung und Wertsystem), LIS
Publications (6160 Packard Street, Los Angeles, CA 90035-2581,
USA), 1996, ISBN: 0-9653399-0-4. Prijs: $ 22,95.
Stamets, Paul: Psilocybin Mushrooms of the World - An
Identification Guide; Ten Speed Press, Berkeley, 1996; ISBN:
0-89815-839-7, $ 24,95. Terug naar het hoofddocument
